Bavay

(vervolg van Maubeuge)

 

's Anderendaags leidde de tocht naar het eigenlijke doel van deze reis: het Gallo-Romeinse Bagacum (beuken) dat nu Bavay heet. Samen met Tongeren vormde Bavay het belangrijkste knooppunt van heirwegen in het Gallië van Julius Caesar. Dat is nog altijd te zien aan 7 kaarsrechte wegen die van Bavay in alle windrichtingen vertrekken. Ze werden later - volgens half geschiedenis, half legende - geherwaardeerd door de 6-de eeuwse vorstin Brunhilde, een zeldzame vrouw in de pleiade van koningen van de vroege Middeleeuwen. Haar naam blijft vereeuwigd in het Nibelungenlied én in de namen van de straten waarlangs de heirwegen lopen. Van Bavay tot Tongeren heten hele stukken weg "Chaussée de Brunehaut". Op de markt staat haar standbeeld op een zevenhoekige sokkel met daarop de namen van de respectievelijke bestemmingen: Trier, Keulen (via Tongeren), Reims, Soissons, Amiens,  Doornik en Utrecht.

 

De kern van de zaak in Bavay is natuurlijk het Forum Romanum. Inderdaad, je hoeft er niet eens voor naar Rome: op anderhalf uur rijden van Gent ligt een uitgegraven Gallo-Romeins forum van enorme afmetingen. Het is deels gerestaureerd in baksteen maar je vindt er ook enkele authentieke plaveisels terug. Helaas is er nergens langs het parcours een woordje uitleg te zien. Wat dat betreft deed het denken aan de indrukwekkende abdij van Saint-Omer: overal ijzeren hekken die de weg versperren van weet-ik-waar naar nergens-heen, sporen van wat ooit de bescherming van een patrimonium moet geweest zijn, maar de uitbouw schoot er bij in. Wel heeft men de tijd en het geld gevonden voor een bescheiden Gallo-Romeins museum naast het forum, waar we korting kregen wegens de kerstperiode. Tussen 12 en 1 ging het dicht voor de lunchpauze. Rare jongens die Galliërs.

Van Bavay reden we door naar Le Quesnoy, een veel gezelliger vestingstadje dan Maubeuge, dat zijn redding van den Duits door Nieuw-Zeelandse legereenheden spitsvondig eert met straatnamen als "Place des All Blacks". Na een wandeling in het Forêt de Mormal - het grootste bos van het Noorden - was het tijd voor mijn verbeeld-je-wat-hier-ooit-was-moment: we reden langs de Chaussée de Brunehaut richting Cambrai en stopten aan de kruising met de rivier de Selle. Dit is volgens mijn geschiedenisgoeroe Jona Lendering de plaats waar Julius Caesar de Nerviërs en andere Belgen versloeg, onder leiding van Boduognat, in de "Slag bij de Sabis". Nu ligt er een voetgangersbrug over de uit de kluiten gewassen beek die de Selle slechts nog is. De rest is werk voor het geestesoog: Gallische krijgers die zich in stormloop op de Romeinse slagordes storten. Vervolgens roeide Caesar de stammen uit, vrouwen en kinderen eerst. Misschien leest later de jeugd op school ook over de heldendaden van de Islamitische Staat, mocht die alsnog de overwinning behalen.